دیه

رجم چیست؟
دی ۵, ۱۳۹۶
دعاوی مدنی
دی ۵, ۱۳۹۶

دیه ، دیعه یا خون‌بها از قوانین اسلام است و بر اساس تعاریف فقهی، مال یا پولی است که به سبب کشتن انسان یا نقص عضو به کسی که صدمه دیده است یا به بازماندگان او پرداخت می‌شود. در تعریف حقوقی دیه کیفر نقدی است که از مجرم به نفع مجنی‌علیه یا قائم مقام او گرفته شود. میزان دیه از سوی شارع (دادگاه) برای جنایت تعیین شده‌است.

میزان دیه در دین اسلام برای مرد و زن مسلمان و مردان و زنان سایر دین‌های آسمانی متفاوت است.

دیه در اسلام

بر اساس نظر فقهااسلام، میزان دیه یک مرد مسلمان، بر اساس یکی از این شش معیار تعیین می‌شود: ۱۰۰۰ گوسفند، ۲۰۰ گاو، ۱۰۰ شتر، ۲۰۰ دست حله یمنی، ۱۰۰۰ دینار طلا، یا ۱۰۰۰۰ درهم نقره.

تفاوت دیه زن و مرد

اکثر فقها بر نصف بودن دیه قتل زن نسبت به مرد اجماع دارند و ادعا شده که در مورد این امر بین فقهای شیعه و فقهای اهل سنت اتفاق نظر وجود دارد. صاحب جواهر می گوید:

اشکال و اختلافی نه در نص و نه در فتوا بر نصف بودن دیه زن نسبت به مرد وجود ندارد. اجماع بر این امر قائم است و اخبار مستفیض و یا متواتر نیز در این باب وجود دارد بلکه مسلمین بر این امر متفقند;

فقهای اهل سنت نیز عموما همین نظر را دارند و آن را به عنوان یک امر مورد اتفاق نقل کرده اند. عبدالقادر عوده در کتاب التشریع الجنائی می گوید: «فقها بر این امر اتفاق دارند که دیه زن نصف دیه مرد است».

در ایران قانون مجازات اسلامی در مورد میزان دیه زن ، چه قتل عمدی و چه غیر عمدی، نصف دیه مرد قرار داده است. «دیه قتل زن مسلمان، خواه عمدی خواه غیر عمدی، نصف دیه مرد مسلمان است.

مبلغ دیه

نرخ دیه هرساله توسط کارشناسان محاسبه و در اختیار قوه قضائیه جمهوری اسلامی ایران قرار می‌گیرد تا اعلام رسمی و به اجرا درآید. در جدول زیر نرخ دیه از سال ۱۳۷۴ تا ۹۶ و مقایسه آن با نرخ تورم سالیانه که از جانب بانک مرکزی ایران اعلام می‌شود، اعلام شده‌است:

سالشمار
(هجری خورشیدی)
نرخ دیه عادی
برحسب میلیون تومان
نرخ دیه ماه حرام
برحسب میلیون تومان
افزایش نسبت به سال قبل
برحسب درصد
نرخ تورم سالیانه
برحسب درصد
۱۳۷۴۳٫۶۴٫۸۴۹٫۴
۱۳۷۵۴٫۱۵٫۵۱۵٫۹۷۲۳٫۲
۱۳۷۶۴٫۸۶٫۴۱۴٫۹۷۱۷٫۳
۱۳۷۷۵٫۶۷٫۴۱۶٫۶۷۱۸٫۱
۱۳۷۸۶٫۱۸٫۱۸٫۹۳۲۰٫۱
۱۳۷۹۶٫۴۸٫۵۴٫۹۳۱۲٫۶
۱۳۸۰۱۰۱۳٫۳۵۶٫۲۵۱۱٫۴
۱۳۸۱۱۵۲۰۵۰۱۵٫۸
۱۳۸۲۱۸۲۴۲۰۱۵٫۶
۱۳۸۳۲۲۲۹٫۳۳۲۲۱۵٫۲
۱۳۸۴۲۵۳۳٫۳۳۱۳٫۶۴۱۰٫۴
۱۳۸۵۲۶٫۲۵۳۵۵۱۱٫۹
۱۳۸۶۳۵۴۶٫۶۶۶۳۳٫۳۳۱۸٫۴
۱۳۸۷۴۰۵۳٫۳۱۴٫۲۹۲۵٫۴
۱۳۸۸۴۰۵۳٫۳۰۱۰٫۸
۱۳۸۹۴۵۶۰۱۲٫۵۱۲٫۴
۱۳۹۰۶۷۹۰۵۰۲۱٫۵
۱۳۹۱۹۴۱۲۶۴۳٫۳۳۰٫۴
۱۳۹۲۱۱۳۱۵۲۲۰۳۴٫۷
۱۳۹۳۱۵۰۲۰۰۳۲٫۷۱۵٫۶
۱۳۹۴۱۶۵۲۲۰۱۰۱۱٫۹
۱۳۹۵۱۹۰۲۵۳٫۳۱۵٫۱۵۹
۱۳۹۶۲۱۰۲۸۰۱۰٫۵

 

اشتراک گذاری