آثار طلاق از لحاظ قانونی

نفقه
اطلاعاتی درباره “نفقه”
اکتبر 31, 2019
نمایش همه

آثار طلاق از لحاظ قانونی

آثار طلاق

طلاق بر دو قسم است طلاق بائن و رجعی که هر کدام از این دو طلاق، آثار مختلفی دارد. علاوه بر این، یک سری اثار مشترک بین همه انواع طلاق ها نیز وجود دارد که در ادامه به آن می پردازیم.

اثار طلاق بائن

اگر طلاق بائن باشد، رابطه ی نکاح از تاریخ وقوع آن، منحل می شود از این رو:

اولا:در نتیجه طلاق، علی القاعده،حقوق و تکالیف زوجین در مقابل یکدیگر به اتمام می رسد از جمله:

١_ اقامتگاه زن، دیگر اقامتگاه شوهر سابق نخواهد بود.

٢_ بقای نام خانوادگی شوهر برای زن منوط به اجازه شوهر است.

٣_ زنی که در عده طلاق باین است، مستحق نفقه ایام عده نیست، مگر اینکه حامله باشد.

ثانیا:زن باید عده نگه دارد مگر اینکه از زنانی باشد که نگهداری عده بر او واجب نیست.

اثار طلاق رجعی

دراثر طلاق رجعی، رشته نکاح به کلی از بین نمی رود و صرفا کم رنگ می شود. از این رو زن و مرد همچنان زن و شوهر به شمار می روند. بند٢ ماده ٨ قانون امور حسبی در این خصوص بیان می نماید:((زوجه ای که درعده طلاق رجعی است در حکم زوجه است.)) برگشت به زوجیت کامل با رجوع شوهر محقق می شود.

بر اثر طلاق رجعی، زن و شوهر در آستانه جدایی کامل قرار گرفته و تا پایان عده زوجه، تقریبا تمامی اثار نکاح همچنان بین آنها برقرار است. تنها اثری که منتفی شده و زوجین نمی توانند از آن بهره مند شود، رابطه جنسی است. در ایام عده با وجود اینکه زوجین به یکدیگر محرم می باشند، ولی امکان تماس جنسی با یکدیگر ندارند. اگر با یکدیگر تماس جنسی برقرارکردند، چنانچه تماس جنسی به قصد انشای رجوع باشد، با تماس جنسی،زوجیت برقرار می شود و اگر بدون قصد رجوع باشد، به نظر می رسد، رجوع محقق نمی شود.

به هرحال، به جز ((امکان تماس جنسی))، سایر آثار زوجیت، همچنان برقرار خواهد بود ازجمله:

١_ نفقه زن برعهده ی شوهر است مگر طلاق درحال نشوز واقع شده باشد.

٢_ اگر در ایام عده، هر یک از زوجین فوت کند، دیگری از اوارث می برد.

٣_ زنا با زنی که درعده ی رجعی است درحکم زنا با زن شوهردار است

۴_ ازدواج در عده رجعی در حکم ازدواج با زن شوهردار است .

۵_ مرد تا قبل از پایان عده همسرش، نمی تواند با خواهر او ازدواج کند.

۶_ در ایام عده رجعی، زن نمی بایست خانه مشترک را ترک کند و بلکه ترک منزل مشترک بر زن حرام است.

آثار مشترک طلاق

قانونگذار برای طلاق، آثار مشترکی هم بیان کرده است. مهم ترین این آثار عبارت است از لزوم عده نگه داشتن زوجه و مقرری ماهیانه.

مطلب پیشنهادی : طلاق توافقی

الف. عده زوجه

ماده ١١۵٠ قانون مدنی در تعریف ((عده)) مقرر کرده است:((عده عبارت است از مدتی که تا انقضای آن زنی که عقد نکاح او منحل شده است نمی تواند شوهر دیگر اختیار کند.))

بسته به اینکه انحلال نکاح به چه سبب بوده است، عده زوجه متفاوت خواهد بود.

١_عده وفات نسبت به زوجه غیر حامل

اگر انحلال نکاح به واسطه ی فوت شوهر باشد، زوجه می بایست چهار ماه و ده روز، عده نگه دارد. در این جهت تفاوتی بین ازدواج دائم و موقت وجود ندارد. ماده ١١۵۴ قانون مدنی در این خصوص مقرر می دارد:((عده وفات چه در دائم و چه در منقطع در هر حال چهار ماه و ده روز است.))

نکته دیگر اینکه در لزوم عده وفات، تفاوتی بین زن یائسه ، غیرمدخوله، صغیره و سایر زنان نیست. درهرحال، زوجه باید عده وفات نگه دارد. ماده ١١۵۵ قانون مدنی مقرر می دارد :((زنی که بین او و شوهر خود نزدیکی واقع و همچنین زن یائسه نه عده طلاق دارد و نه عده فسخ نکاح ولی عده وفات در هرمورد باید رعایت شود.))

٢_ عده زوجه حامله

عده زن حامله، وضع حمل است. این جهت تفاوتی بین عده نکاح موقت و دائم نمی باشد. ماده ١١۵٣ قانون مدنی در این صورت مقرر می دارد:((عده طلاق و فسخ نکاح و بذل مدت و انقضا آن در مورد زن حامله تا وضع حمل است.))

٣_ عده وفات نسبت به زوجه حامله

اگر زوجه حامله باشد و سبب انحلال نکاح، وفات شوهر باشد، در این صورت، هرکدام از دو معیار پیش گفته که بیشتر طول بکشد، ملاک مدت عده خواهد بود. یعنی اگر

وضع حمل بیش از چهار ماه و ده روز، به طول بیانجامد، زمان انقضای عده، وضع حمل است و اگر برعکس، چهار ماه و ده روز بیش از مدت وضع حمل باشد، در این صورت مدت عده چهار ماه و ده روز خواهد بود.

ماده ١١۵۴ قانون مدنی در این خصوص مقرر می دارد:((عده وفات چه در دائم و چه در منقطع در هرحال چهار ماه و ده روز است مگر اینکه زن حامله باشد که در این صورت عده وفات تا موقع وضع حمل است مشروط بر اینکه فاصله بین فوت شوهر و وضع حمل از چهار ماه و ده روز بیشتر باشد والا مدت عده همان چهار ماه و ده روز خواهد بود.))

۴_ عده زوجه غیر حامله

اگر سبب انحلال نکاح، وفات نبوده و نیز زوجه حامله نباشد، دراین صورت باید بین دو فرض تفکیک کرد:
فرض اول:گاهی زن از زنانی است که به طور طبیعی، حیض می بیند، دراین صورت، عده زن در نکاح موقت، دو طهر است و در نکاح دایم،سه طهر.

فرض دوم:گاهی زن از زنانی است که علی رغم اینکه در سن حیض بوده است، ولی حیض نمی بیند، در این صورت اگر نکاح موقت باشد ،عده زن، ۴۵ روز و اگر دایم باشد، سه ماه می باشد.

ماده ١١۵١ قانون مدنی در خصوص عده نکاح دایم مقرر می دارد:((عده طلاق وعده فسخ نکاح سه طهر است مگر اینکه زن به اقتضای سن عادت زنانگی نبیند که در این صورت عده او سه ماه است.))

ماده ١١۵٢ قانون مدنی در مورد عده نکاح موقت مقرر می دارد:((عده طلاق و فسخ نکاح و بذل مدت و انقضای آن در مورد نکاح منقطع در غیر حامل دو طهر است مگر اینکه زن به اقتضای سن عادت زنانگی نبیند که در این صورت چهل وپنج روز است.))

آثار طلاق

۵_عده نزدیکی به شبهه

اگر زنی با واطی به شبهه با مردی همبستر شود، می بایست عده نگه دارد. ماده ١١۵٧ قانون مدنی مقرر می دارد:((زنی که به شبهه با کسی نزدیکی کند باید عده طلاق نگاه دارد))

برای تعیین عده وطی به شبهه، باید بین دو قسم تفکیک کرد:

اول:اگر زن، بی شوهر باشد،تا قبل از انقضای عده طلاق،ن می تواند با دیگری ازدواج نماید،ولی به نظر می رسد که با خود واطی می تواند ازدواج نماید.

دوم:اگر زن،شوهر دار باشد، بدون تردید در ایام عده نمی تواند با شوهر خود نزدیکی کند ولی استمتاعات دیگر جایز است.

ب. مقرری ماهیانه

در قانون حمایت خانواده مصوب ١٣۵٣ نهادی جدید و البته عجیب تحت عنوان ((مقرری ماهیانه)) پیش بینی شده است. به موجب این قانون، زوجین مکلف هستند بعد از انحلال نکاح، چنانچه طرف دیگر، بی بضاعت باشد، ماهیانه مقرره ای به وی بپردازد.

ماده ١١ این قانون مقرر می دارد:((دادگاه می تواند به تقاضای هر یک از طرفین در صورتی که صدور گواهی عدم امکان سازش مستند به سو رفتار و قصور طرف دیگر باشد او را با توجه به وضع و سن طرفین و مدت زناشویی به پرداخت مقرری ماهانه متناسبی در حق طرف دیگر محکوم نماید مشروط به این که عدم بضاعت متقاضی و استطاعت طرف دیگر محرز باشد. پرداخت مقرری مذکور در صورت ازدواج مجدد محکوم له با ایجاد درامد کافی برای او کاهش درامد یا عسرت محکوم علیه یا فوت محکوم له به حکم همان دادگاه حسب مورد تقلیل یافته یا قطع خواهد شد.))

اشتراک گذاری